نقش مديريت ارشد در سيستم مديريت HSE

مديريت ارشد نقش محوري در شكل گيري، هدايت و نگهداشت نظام سلامت، ايمني و محيط زيست سازمان دارد. رهبري، تعهد و تصميمات استراتژيك او مستقيما فرهنگ ايمني و موفقيت برنامه ها را تحت تاثير قرار مي دهد. استانداردهاي ايزو 45001 و ايزو 14001 نيز به عنوان ساختارهاي تعريف شده جهاني، بر اين موضوع تاكيد كرده اند و الزامات خاص خود را در اين خصوص بيان مي كنند.

رهبر سازمان چه كس يا كساني هستند؟ آيا مديريت ارشد لزوما همان مديرعامل شركت است؟

بطور خلاصه مي توان گفت رهبر يك سازمان، فرد يا افرادي هستند كه ماموريت، چشم انداز و خطوط استراتژيك آن سازمان را تعيين مي كنند. توجه صرف به عناوین سازمانی مدیریت ارشد سازمان را تعیین نمی کند. اینجاست که شناخت بافت سازمان از اهمیت ویژه ای برخوردار می شود. شركت هلدينگي را تصور كنيد كه مجموعه شركتهاي كوچك تري را تحت كنترل دارد. آيا مديرعامل يكي از اين شركتهاي زير مجموعه مي تواند بدون اجازه صاحبان سهام شركت اصلي نسبت به تغيير جهت گيري هاي كليدي سازمان اقدام كند؟ اگر خير، آيا اين فرد مي تواند عليرغم برخوداري از بالاترين جايگاه اجرايي خط مشي ايمني و محيط زيست شركت زير مجموعه را تعيين كند؟ قطعا خير.
اين نكته در پياده سازي در سيستم مديريت HSE بسيار حائز اهميت است. عدم توجه به اين موضوع سبب انحراف بسياري از سيستم هاي مديريت از اهداف كاركرد اصلي خود شده است. بنابراين اگر صحبت از تعهد مديريت ارشد يا رهبر سازمان مي شود در حلقه اول منظور مالكان و صاحبان سازمان است كه بايستي اين تعهد خود را به ساير سطوح نيز تسري دهند.

مديريت ارشد چه نقشي در رهبري ايمني و بهداشت حرفه اي و محيط زيست دارد؟

پذيرش مسئوليت و پاسخگويي: مديريت ارشد پيش از هركاري بايستي مسئوليت و پاسخگويي پيشگيري از حوادث ناشي از كار و بيماريهاي شغلي و همچنين اثر بخشي سيستم مديريت محيط زيست را بپذيرد. بايستي تداركات لازم را براي ايجاد محيط كار ايمن و بهداشتي و كنترل جنبه هاي محيط زيستي و به تبع آنها اقدامات مورد نياز براي دستيابي به اين مهم را تقبل كند.
تعيين چشم انداز و خط مشي: مديريت ارشد بايستي اطمينان حاصل كند كه خط مشي و اهداف HSE بطور سازگار – Compatible و همسو با خطوط راهنماي استراتژي سازمان تدوين، اجرا و نگهداري شده اند. اين موضوع براي طراحي و پياده سازي سيستمي متناسب با بافت سازمان بسيار حائز اهميت است. براي آشنايي با راهكارهاي عملي همسويي مديريت HSE با اهداف سازماني به مقاله اي با همين عنوان در بخش مقالات سايت شركت ايمن فيدار ساوا درج شده است.
ادغام HSE در كسب و كار: مديريت ارشد يا رهبران سازمان بايستي اطمينان يابد كه يكپارچگي بين الزامات استانداردهاي ايمني و بهداشت حرفه اي و يا محيط زيست با فرآيندهاي كسب و كار سازمان برقرار شده است. اين بدان معناست كه اين الزامات به عنوان بخش جدائي ناپذير از فعاليتهاي روزمره سازمان در نظر گرفته شوند، نه صرفا به عنوان الزامات اضافي يا اسناد رسمي براي دريافت گواهينامه.
تخصيص منابع: يكي از كليدي ترين مباحث نظام مديريت ايمني و بهداشت شغلي و محيط زيست تامين منابع مورد نياز جهت طراحي، پياده سازي، نگهداشت و بهبود سيستم مي باشد. مديريت ارشد بايستي تعهد خود به اين موضوع را به صورت قابل اطمينان نشان دهد. به عنوان مثال بخشي از درآمد كسب و كار را به پيشگيري از حوادث و بيماريهاي شغلي و رفع عدم انطباق هاي ايمني، بهداشتي و محيط زيستي اختصاص دهد. همچنين سازوكار لازم را براي جذب و استخدام متخصصين و بكارگيري تكنولوژي مورد نياز در حوزه سلامت، ايمني و محيط زيست پيگيري و ايجاد كند.
الگوسازي و رهبري عملي: مديريت ارشد بايستي در هر فرصتي مانند گردهمايي ها و جلسات به موضوع الزامات ايمني و بهداشت كار و مديريت محيط زيست و اهميت اثربخشي آنها و ضرورت انطباق با الزامات سيستم مديريت اشاره كند، بگونه اي كه مديران و كاركنان اين مقوله را به عنوان يكي از دغدغه هاي اصلي رهبري و همسان با فعاليتهاي عملياتي و اجرايي سازمان درك كنند.
نظارت، حمايت و بهبود مستمر: مجموعه اي از اقدامات براي تضمين دستيابي به اهداف تعيين شده ضروري است، از جمله تعريف شاخص هاي كليدي عملكرد– KPIs، يكي از مهمترين اين ابزارها است. حمايت و هدايت افراد در جهت دستيابي به اثربخشي سيستم، متقاعد سازي پرسنلي و ترويج بهبود مستمر، حمايت از مديران اجرايي جهت نشان دادن و بيان رهبري آنها در حوزه هاي مرتبط، توسعه، رهبري و ترويج فرهنگي كه خروجي هاي مورد نظر سيستم مديريت HSE را در سازمان حمايت كند، بگونه اي كارگران بتوانند رخدادها و حوادث، ريسك ها و فرصتها را بدون هيچگونه نگراني و تبعات منفي گزارش كنند. مديريت ارشد بايستي اطمينان حاصل كند كه فرايند يا فرآيندهايي براي مشاوره و مشاركت كاركنان (مانند كميته هاي HSE) طراحي و اجرايي شده اند. در نهایت در مرحله بازنگری مدیریت عملکرد سیستم را در جهت بهبود مستمر تنظمیم کند. این فرآیند شامل ارزیابی دوره‌ای سیاست‌ها، اهداف و اثربخشی اقدامات ایمنی و محیط زیست است.

مديريت ارشد با تعهد عملي و رهبري استراتژيك، موضوع ايمني و بهداشت حرفه اي و محيط زيست را از يك الزام قانوني و اداري به يك مزيت رقابتي تبديل مي كند. بدون حمايت و مشاركت فعال مديران، سيستم هاي HSE نمي توانند بطور موثر پياده سازي شده و نتايج پايدار ايجاد كنند.